Zikir, kelime olarak “anmak, hatırlamak, unutmamak” anlamına gelir. Dinî literatürde ise kulun Allah’ı kalbiyle, diliyle ve davranışlarıyla sürekli hatırda tutması demektir. Bu; Subhânallah, Elhamdülillâh, Allâhu ekber, Lâ ilâhe illallâh gibi sözlerle olabileceği gibi, dua etmek, Kur’ân okumak, tefekkür etmek ve Allah’ın emirlerine uyarak yaşamak şeklinde de gerçekleşir. Nitekim Efendimiz Aleyhisselam “Dilini Allah’ın zikriyle ıslak tut.”(Tirmizi) buyurarak zikrin sadece belirli zamanlara değil, hayatın bütününe yayılan bir kulluk bilinci olduğunu öğretmiştir.
Zikrin önemi, insanın kalbini diri tutması, huzur vermesi ve Allah ile bağını güçlendirmesi açısından çok büyüktür. Kur’ân’da “Kalpler ancak Allah’ı zikretmekle huzur bulur.” (Ra‘d, 28) buyurularak zikrin ruhî ve manevi tesiri açıkça ifade edilmiştir. Zikir, günahların bağışlanmasına vesile olur, gafleti azaltır ve kulun ahirete hazırlığını güçlendirir. Bu yüzden zikir imanın canlı kalmasının en önemli yollarından biri olarak görülmüş ve günlük hayatın her anında Allah’ı anmak en faziletli ameller arasında sayılmıştır.
Zikir İle İlgili Ayetler
1) Biliniz ki kalpler ancak Allah’ı zikretmekle huzur bulur.” (Ra‘d 28)
2) Ey iman edenler! Allah’ı çokça zikredin.(Ahzâb 41)
3) Öyleyse siz beni anın ki ben de sizi anayım. (Bakara 152)
4) Beni anmak için namaz kıl. (Tâhâ 14)
5) Allah’ı çok zikreden erkekler ve zikreden kadınlar var ya; Allah onlar için bağışlanma ve büyük bir mükâfat hazırlamıştır. (Ahzâb 35)
6) Allah’ı zikretmek elbette en büyük (ibadet)tir. (Ankebût 45)
7) Onlar ayakta iken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah’ı zikrederler. (Âl-i İmrân 191)
8) Allah’ı unutan ve bu yüzden Allah’ın da kendilerine kendilerini unutturduğu kimseler gibi olmayın. (Haşr 19)
9) Rabbini içinden yalvararak ve korkarak sabah akşam zikret. (A‘râf 205)
10) Kim benim zikrimden yüz çevirirse, onun için sıkıntılı bir hayat vardır. (Tâhâ 124)
Resulullah’ın Tavsiye Ettiği Zikirler
1:) Peygamberimiz buyuruyor: “Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhi” zikrini çok ediniz. Zira o, cennetin hazinelerinden bir hazinedir. (Kaynak: Sahih-i Buhari, Daavât)
2;) Peygamberimiz buyuruyor: Kim bir günde yüz defa “Subhânallâhi ve bihamdihî” derse, günahları deniz köpüğü kadar olsa bile bağışlanır. (Sahih-i Müslim, Zikir)
3:) Peygamberimiz buyuruyor: Dile hafif, mizanda ağır, Rahmân’a sevimli iki kelime vardır: “Subhânallâhi ve bihamdihî, Subhânallâhi’l-azîm”. (Sahih-i Buhari, Daavât)
4:) Peygamberimiz buyuruyor: Allah katında sözlerin en faziletlisi şudur: “Subhânallâh, Elhamdülillâh, Lâ ilâhe illallâh, Allâhu ekber.” (Sahih-i Müslim, Zikir)
5:) Peygamberimiz buyuruyor: “Lâ ilâhe illallâh” demek, zikirlerin en faziletlisidir (Sünen-i Tirmizi, Daavât)
6:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim günde yüz defa “Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamd ve hüve alâ kulli şey’in kadîr” derse, on köle azat etmiş gibi sevap kazanır. (Sahih-i Buhari, Daavât)
7:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim sabah akşam üç defa “Bismillâhillezî lâ yedurru me’asmihî şey’un” derse, ona hiçbir şey zarar vermez. (Sünen-i Ebu Davud, Edeb)
8:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim sabah akşam üç defa “Radîtü billâhi rabben, ve bi’l-İslâmi dînen, ve bi Muhammedin nebiyyen” derse, Allah onu razı eder (Sünen-i Tirmizi, Daavât)
9:) Peygamberimiz buyuruyor: Bir kimse her gün yüz defa “Estağfirullâh ve etûbü ileyh” derse, günahları bağışlanır. (Sahih-i Buhari, Daavât)
10:) Peygamberimiz buyuruyor: Allah’a en sevimli söz, kulun: “Subhânallâhi ve bihamdihî” demesidir. (Sahih-i Müslim, Zikir)
11:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim yatarken otuz üç defa “Subhânallâh, otuz üç defa Elhamdülillâh, otuz dört defa Allâhu ekber” derse, bu onun için hizmetçiden daha hayırlıdır. (Sahih-i Buhari, Daavât)
12:) Peygamberimiz buyuruyor: Bir kimse “Sübhânallâh” dediğinde onun için bir ağaç dikilir. (Sünen-i Tirmizi, Daavât)
13:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim bana bir defa salât getirirse, Allah ona on rahmet eder. (Kaynak: Sahih-i Müslim, Salât)
14:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim sabah ve akşam yedi defa “Hasbiyallâhu lâ ilâhe illâ hu, aleyhi tevekkeltü” derse, Allah ona yeter. (Sünen-i Ebu Davud)
15:) Peygamberimiz buyuruyor: Allah’ı çok zikrediniz. (Sünen-i Tirmizi)
16:) Peygamberimiz buyuruyor: Dilini Allah’ın zikriyle sürekli ıslak tut. (Sünen-i Tirmizi, Daavât)
17:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim günde yüz defa “Subhânallâh” derse, ona bin sevap yazılır. (Kaynak: Sahih-i Müslim)
18:) Peygamberimiz buyuruyor: En faziletli dua “Elhamdülillâh”, en faziletli zikir ise “Lâ ilâhe illallâh” demektir. (Sünen-i Tirmizi)
19:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim her namazın ardından “Âyetü’l-Kürsî” okursa, onu cennete girmekten sadece ölüm alıkoyar. (Sünen-i Nesai)
20:) Peygamberimiz buyuruyor: Bir kimse sabah akşam üç defa “Allâhümme innî es’elüke’l-afve ve’l-âfiyete” derse, ona afiyet verilir. (Kaynak: Sünen-i İbn Mace)
21:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim bir mecliste çokça “Subhânallâhi ve bihamdihî” derse, o meclisin günahları bağışlanır (Sünen-i Tirmizi)
22:) Peygamberimiz buyuruyor: Allah katında en sevimli amel, az da olsa devamlı olandır. (Sahih-i Buhari)
23:) Peygamberimiz buyuruyor: Allah’ı zikredenle zikretmeyen kimsenin misali, diri ile ölü gibidir. (Sahih-i Buhari)
24:) Peygamberimiz buyuruyor: Kim sabah akşam “Allâhümme bika asbahnâ ve bika emseynâ” derse, Allah onu korur. (Sünen-i Tirmizi)
25:) Peygamberimiz buyuruyor: “Cennetin bahçelerinden geçtiğinizde orada otlayınız.”
Sahabeler: “Cennetin bahçeleri nedir?” dediler. Buyurdu ki: “Zikir halkalarıdır.”
(Kaynak: Sünen-i Tirmizi)
