Dua, kulun Rabbine yönelerek kalpten gelen istek ve arzularını ifade etmesidir. İslam’da dua, sadece bir ihtiyaç anında yapılan sözlü talep değil, aynı zamanda insanın Allah’a bağlılığını, tevekkülünü ve teveccühünü gösteren temel ibadetlerden biridir. Kur’an’da Allah, kullarına dua etmelerini emreder ve “Bana dua edin, size cevap vereyim” buyurarak duaların önemini vurgular (Mü’min 60). Bu yönüyle dua, kul ile Rabb arasında doğrudan bir iletişim ve samimiyet köprüsüdür.
Duanın hikmeti, insanın hem ruhani hem de dünyevi ihtiyaçlarını karşılamasında yatar. Dua, kalpteki sıkıntıyı hafifletir, stresi ve korkuyu azaltır, insana sabır ve metanet kazandırır. Aynı zamanda kişi, dua ederken Allah’a yönelmekle kendi acizliğini ve sınırlılığını idrak eder, bunun neticesinde tevazu ve şükür duyguları gelişir. Dualar, insanın doğru yolda kalmasına vesile olur ve manevi olarak olgunlaşmasına vesile olur.
Duanın gayesi ise hem dünya hem de ahiret için hayırlı olanı istemektir. İnsanın istediği her şey doğrudan kabul olmasa da, dua kulun iradesini Allah’a teslim etmesine, kalbini temizlemesine ve manevi olgunluğunu artırmasına vesile olur. Dua aynı zamanda kişinin hatalarını fark edip tövbe etmesini sağlar, ahirete hazırlıkta rehberlik eder ve Rabbine yakınlaşmasını kolaylaştırır. Bu nedenle dua, sadece dileklerin karşılanması değil, bir ibadet ve manevi eğitim yolu olarak da büyük bir öneme sahiptir.
Kur’an’ı Kerim’de Geçen Dualar
1:) Rabbimiz! Bizi doğru yola erdirdikten sonra kalblerimizi eğriltme, katından bize rahmet bağışla; şüphesiz Sen sonsuz bağışta bulunansın. (Âl-i İmrân 8)
2:) Orada Zekeriya Rabbine şöyle niyazda bulundu: “Rabbim! Bana katından tertemiz bir evlat ihsân eyle. Şüphesiz ki sen, duaları hakkıyla işitensin. (Ali İmran 38)
3:) …Rabbimiz! Sen bunları boşuna yaratmadın. Sen bütün eksik sıfatlardan uzaksın. Bizi cehennem azabından koru!” derler. (Ali İmran 191)
4:) Rabbim! Beni ve zürriyetimi namazı dosdoğru kılanlardan eyle! Rabbimiz dualarımızı kabul buyur! (İbrahim 40)
5:) Şöyle dua et: “Rabbim! Benim gireceğim yere doğrulukla girmemi, çıkacağım yerden doğrulukla çıkmamı nasip eyle; yüce katından bana yardımcı bir güç, kuvvetli bir delil ver! (İsra 80)
6:) Rabbimiz! Peygamberlerin vasıtasıyla va‘dettiğin mükâfatları bize ver; kıyâmet gününde bizi rezil-rüsvâ etme! Şüphesiz sen asla sözünden dönmezsin!” (Ali İmran 194)
7:) Rasûlüm! De ki: “Rabbim! Günahlarımızı bağışla, bize merhamet et. Merhamet edenlerin en hayırlısı sensin!” (Muminun 118)
8:) Rabbim! Bana ilim ve hikmet ver; beni sâlihler kullarının arasına ilhak eyle!” (Şuara 83)
9:) “Bana gelecek nesiller arasında doğrulukla ve hayırla anılmayı nasip et!” (Şuara 84)
10:) Beni, içinde ebedî nimetlerin kaynadığı cennetin vârislerinden kıl!” (Şuara 85)
11:) Rabbimiz! İmtihan için kâfirleri üzerimize salıp bizi musîbetlere maruz bırakma! Rabbimiz! Bizi bağışla! Şüphesiz sen, kudreti dâimâ üstün gelen, her hükmü ve işi hikmetli ve sağlam olansın!” (Mümtehine 5)
12:) …Ey Rabbimiz! Bizi zalimler topluluğu ile beraber bulundurma!” (Araf 47)
13:) …Ey Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve müslüman olarak bizim canımızı al.” (Araf 126)
14:) …Ey Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır, ayaklarımızı sağlam bastır ve şu kâfir kavme karşı bize yardım et. (Bakara 250)
15:) …Rabbim! Şüphesiz ben senden hakkında bilgim olmayan şeyi istemekten sana sığınırım. Eğer beni bağışlamaz ve bana acımazsan, şüphesiz ziyana uğrayanlardan olurum. (Hud 47)
16:) … Rabbim! Gireceğim yere dürüstlükle girmemi sağla; çıkacağım yerden de dürüstlükle çıkmamı sağla. Bana tarafından, hakkıyla yardım edici bir kuvvet ver. (İsra 80)
17:) Onlar da şöyle dediler: Biz yalnız Allah’a tevekkül ettik. Ey Rabbimiz, bizi zalimler topluluğunun baskı ve şiddetine maruz bırakma! (Yunus 85-86)
18:) …Ey Rabbimiz! Bize katından bir rahmet ver ve içinde bulunduğumuz şu durumda bize kurtuluş ve doğruluğa ulaşmayı kolaylaştır.” (Kehf 10)
19:) Ey Rabbimiz! Bizi sana boyun eğenlerden kıl, neslimizden de sana itaat eden bir ümmet çıkar, bize ibadet usullerimizi göster, tevbemizi kabul et; zira, tevbeleri çokça kabul eden, çok merhametli olan ancak sensin. (Bakara 128)
20:) …Cahillerden olmaktan Allah’a sığınırım. (Bakara 67)
21:) İnsanlardan öyleleri de vardır ki, “Ey rabbimiz! Bize bu dünyada da iyilik ver, öteki dünyada da iyilik ver; bizi cehennem azabından koru” derler. (Bakara 201)
22-) Rabbimiz! Bizi sabredenlerden, şükredenlerden ve doğru yolda olanlardan eyle. (Bakara 153)
23:) Rabbimiz! Günahlarımızı bize bağışla, kötülüklerimizi ört, canımızi iyilerle beraber al”. (Âl-i İmrân 193)
24:) Rabbim, ilmimi artır.” (Taha 114)
25:) Rabbim! Beni tek başıma bırakma. Sen varislerin en hayırlısısın.” (Enbiya 89)
Hadislerde Geçen Dualar
1:) Allah’ım! Gizli ve açık bütün günahlarımı bağışla, işlerimde aşırılıklarımı affet, benden daha iyi bildiğin kusurlarımı da bağışla (Sahih-i Müslim, Zikir 70)
2:) Allah’ım! Bana kalbimde nur, dilimde nur, kulağımda nur, gözümde nur ver; önümde, arkamda, sağımda, solumda ve üstümde nur yarat. (Sahih-i Buhari, Deavât 9)
3:) Allah’ım! Beni bağışla, bana merhamet et, beni doğru yola ilet, beni afiyette kıl ve bana helâl rızık ver. (Sahih-i Müslim, Mesâcid 135)
4:) Allah’ım! Günahlarımı bağışla, kalbimdeki kini gider, beni doğru yola ilet ve beni karanlıklardan nura çıkar. (Sünen-i Ebû Dâvûd, Salât 367)
5:) Allah’ım! Senden dünya ve ahirette af ve afiyet isterim. Allah’ım! Dinimde, dünyamda, ailemde ve malımda af ve afiyet ver.
(Sünen-i İbn Mâce, Dua 5)
6:) Allah’ım! Günahlarımı bağışla, bana geniş bir rahmet ver, kalbimi doğru yola yönelt ve beni sabreden kullarından eyle. (Müsned-i Ahmed, 4/264)
7:) Allah’ım! Bana fayda vermeyen ilimden, ürpermeyen kalpten, doymayan nefisten ve kabul edilmeyen duadan sana sığınırım.
(Sahih-i Müslim, Zikir 73)
8:) Allah’ım! Kalplerimizi iman üzere birleştir, aramızı düzelt, bizi selamet yollarına ulaştır ve bizi karanlıklardan aydınlığa çıkar. (Sünen-i Ebû Dâvûd, Salât 367)
9:) Allah’ım! Bana doğru yolu göster, beni takvaya ulaştır, nefsimi arındır ve beni kötülüklerden koru. (Sahih-i Müslim, Zikir 72)
10:) Allah’ım! Bana sabır ver, işlerimi kolaylaştır, kalbime huzur ver ve beni doğru yolda sabit kıl. (Müsned-i Ahmed, 1/391)
11:) Allah’ım! Beni bağışla, bana merhamet et, beni doğru yola ilet, beni rızıklandır ve bana bereket ver. (Sahih-i Müslim, Mesâcid 135)
12:) Allah’ım! Bana güzel ahlâk nasip et, kötü ahlâktan beni uzaklaştır; çünkü güzel ahlâka ancak Sen ulaştırırsın. (Sahih-i Müslim, Müsâfirîn 201)
13:) Allah’ım! Beni affet, beni bağışla, bana merhamet et; şüphesiz Sen affedicisin, merhametlisin. (Sünen-i Tirmizî, Deavât 84)
14:) Allah’ım! Bana dünyada da ahirette de iyilik ver, beni ateş azabından koru, işlerimi hayırla sonuçlandır. (Sahih-i Buhari, Deavât 55)
15:) Allah’ım! Beni doğru yola ilet, kalbimi hidayet üzere sabit kıl ve beni salih kullarının arasına kat. (Sünen-i Tirmizî, Deavât 69)
16:) Allah’ım! Beni affet, bana geniş bir rahmet ver, kalbimi imanla doldur ve beni hayırlı işlere muvaffak kıl. (Müsned-i Ahmed, 5/42)
17:) Allah’ım! Beni doğru yolda sabit kıl, beni kötülüklerden uzaklaştır, bana sabır ver ve beni şükreden kullarından eyle. (Sünen-i İbn Mâce, Dua 2)
18:) Allah’ım! Kalbimi temizle, dilimi doğru kıl, amellerimi kabul et ve beni salih kullarından eyle. (Müsned-i Ahmed, 3/424)
19:) Allah’ım! Bana sabır ver, kalbime huzur ver, işlerimi kolaylaştır ve beni doğru yoldan ayırma. (Sünen-i Ebû Dâvûd, Deavât 32)
20:) Allah’ım! Beni affet, beni bağışla, bana merhamet et; beni doğru yola ilet ve beni cennetine koy. (Sünen-i Tirmizî, Deavât 72)
21:) Allah’ım! Bana dünyada huzur, ahirette kurtuluş ver; beni azabından koru ve rahmetine nail eyle. (Müsned-i Ahmed, 2/325)
22:) Allah’ım! Bana helâl rızık ver, haramdan uzak tut, kalbime kanaat ver ve bana bereket ihsan et. (Sünen-i Tirmizî, Deavât 111)
23:) Allah’ım! Beni bağışla, bana merhamet et, beni doğru yola ilet, beni koru ve beni kötülüklerden uzaklaştır. (Sahih-i Müslim, Mesâcid 135)
24:) Allah’ım! Bana iman ver, kalbimi nurla doldur, amellerimi salih kıl ve beni affına mazhar eyle. (Müsned-i Ahmed, 4/264)
25:) Allah’ım! Beni affet, bana merhamet et, beni doğru yola ilet, işlerimi kolaylaştır ve beni sabreden kullarından eyle. (Sünen-i İbn Mâce, Dua 2)
26:) Allah’ım! Mesih Deccal’in fitnesinden sana sığınırım. (Sahih-i Müslim, Fiten 126)
27:) Allah’ım! Cehennem azabından, kabir azabından, hayatın ve ölümün fitnesinden ve Mesih Deccal’in şerrinden sana sığınırım.
(Sahih-i Buhari, Deavât 37)
28:) Allah’ım! Faydasız ilimden, ürpermeyen kalpten, doymayan nefisten ve kabul edilmeyen duadan sana sığınırım. (Sahih-i Müslim, Zikir 73)
29:) Allah’ım! Tembellikten, korkaklıktan, cimrilikten ve ağır borçtan sana sığınırım (Sahih-i Buhari, Deavât 37)
30:) Allah’ım! Nefsin şerrinden ve şeytanın tuzaklarından sana sığınırım. (Sünen-i Ebû Dâvûd, Deavât 32)
