Kur’ân-ı Kerîm’de gökyüzü ile ilgili pek çok ayet bulunmaktadır. Bu ayetlerden biri de Enbiyâ Suresi 32. ayettir. Ayette şöyle buyrulmaktadır: “Biz göğü korunmuş bir tavan yaptık. Onlar ise onun ayetlerinden yüz çevirmektedirler.” (Enbiyâ 32)
Bu ayette gökyüzünün “korunmuş tavan” olarak nitelendirilmesi, ilk dönem müfessirleri tarafından Allah’ın kudretini ve insan hayatını koruyan ilahi düzeni ifade eden bir mecaz ile beraber yeryüzündeki canlıların yaşamının devam etmesini sağlayan bir yapı olarak yorumlamışlardır. Günümüzde ise bilimsel araştırmalar neticesinde bu ifade daha çok atmosferin koruyucu özellikleriyle ilişkilendirilmiştir.
İslam âlimleri, bu ayeti yorumlarken göğün korunmuş olmasını Allah’ın insanları koruyan bir düzen kurması şeklinde açıklamışlardır.
Fahreddin er-Râzî, bu ayetin tefsirinde göğün korunmuş olmasının birden fazla anlam taşıdığını belirtir: “Göğün korunmuş olması, onun düşmekten korunması, şeytanların oraya nüfuz edememesi ve yeryüzündeki canlıların zarar görmesini engelleyecek şekilde düzenlenmiş olmasıdır.” (Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb, c. 22, s. 162)
Râzî’ye göre gök, Allah’ın kudretiyle tutulmakta ve yeryüzü için güvenli bir örtü görevi görmektedir.
Muhammed bin Cerir et-Taberî, ayetin anlamını şöyle açıklar: “Göğü korunmuş bir tavan yaptık; yani yeryüzündeki kullarımızı koruyan bir örtü kıldık.” (Taberî, Câmiu’l-Beyân, c. 17, s. 41)
Bu yorum, gökyüzünün insan hayatı için koruyucu ve güvenli bir sistem olduğunu vurgulamaktadır.
Modern bilim, Dünya’nın etrafında bulunan atmosferin canlı yaşamını koruyan birçok özelliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur.
1) Meteorların Atmosferde Yanması: Her gün Dünya’ya milyonlarca meteor girmektedir. Ancak bunların büyük çoğunluğu atmosferde yanarak yok olur.
“Dünya atmosferi, uzaydan gelen göktaşlarının çoğunu sürtünme yoluyla yakarak yüzeye ulaşmalarını engeller.”
(NASA, Earth’s Atmosphere Overview, 2020)
Bu olay, yeryüzündeki canlıların büyük ya da küçük göktaşı çarpmalarından korunmasını sağlar.
2) Zararlı Güneş Işınlarının Filtrelenmesi: Atmosferde bulunan ozon tabakası, Güneş’ten gelen zararlı ultraviyole ışınlarını engeller.
“Ozon tabakası, zararlı UV-B radyasyonunun büyük kısmını emerek Dünya’daki yaşamı korur.” (World Meteorological Organization, Scientific Assessment of Ozone Depletion, 2018)
Bu özellik olmasaydı, radyasyon kaynaklı zarar ciddi derecede büyüyecek canlı hayatı büyük ölçüde zarar görecekti. Belki de yaşam olmayacaktı, zira dünyamız her yönüyle canlıların yaşamasına uygun yaratılmıştır.
3) Sıcaklık Dengesinin Sağlanması: Atmosfer, Dünya’nın sıcaklık dengesini koruyarak yaşamın sürdürülebilmesini sağlar.
Bilimsel bir kaynakta şu ifade yer alır: “Atmosfer, sera etkisi sayesinde Dünya’nın ortalama sıcaklığını yaşanabilir seviyede tutar.” (NASA, Climate and Atmosphere, 2019)
Eğer sıcaklık biraz fazla olsa zaman içerisinde küresel ısınmanın etkisiyle yaşam olmayacaktı ya da soğukluk biraz fazla olsa zaman içinde buzul çağına girilecek yine yaşam mümkün olmayacaktı. Bu verilerden de anlıyoruz ki Allah’u Teâlâ dünyayı insanın yaşamına uygun şekilde yaratmıştır. Aynı zamanda göğün gerçekten koruyucu bir sistem olduğu apaçık görülmektedir.
İslam alimleri, bu ayetin yalnızca fiziksel bir korumayı değil, aynı zamanda Allah’ın kudretini gösteren bir delil olduğunu belirtmişlerdir.
Elmalılı Hamdi Yazır: Göğün korunmuş olması, insanın güven içinde yaşayabilmesi için ilahi bir rahmettir. (Elmalılı, Hak Dini Kur’an Dili, c. 5, s. 3345)
Bu yorumda gökyüzü, Allah’ın insanlara sunduğu bir nimet olarak değerlendirilmiştir.
Buu ayet açıkça, Allah’ın kudretini ve yaratılış düzenini gösteren bir delildir. Gökyüzünün korunmuş olması, tesadüf değil, ilahi düzenin sonucudur.
Sonuç olarak “Göğü korunmuş tavan kıldık” ayeti, hem ilk dönem tefsirlerinde hem de modern bilimsel veriler ışığında önemli anlamlar taşımaktadır. İslam âlimleri bu ifadeyi, gökyüzünün Allah tarafından korunan ve insan hayatını güvence altına alan bir sistem olduğunu göstermek için kullanmışlardır. Modern bilim ise atmosferin meteorları engellemesi, zararlı ışınları filtrelemesi ve sıcaklık dengesini sağlaması gibi özelliklerle bu koruyucu rolü ortaya koymuştur ki bilimsel veriler ayeti kesin olarak desteklemektedir.
