İslam alimleri namazın beş vakit olduğu konusunda icma (görüş birliği) etmiştir. Bu görüşün temel dayanağı, Kur’an-ı Kerim’deki vakitlere işaret eden ayetlerdir.
Namazın beş vakit olduğunu ayet tefsirleriyle açıklayan alimler
1-) Fahruddin er-Râzî ve “Mefâtîhu’l-Gayb” (Tefsir-i Kebir)
Büyük müfessir Râzî, İsra Suresi 78. ayeti tefsir ederken beş vaktin tamamının bu ayette toplandığını belirtir.
Ayet: “Güneşin zevalinden (öğle vaktinde batıya kaymasından) gecenin karanlığına kadar namazı kıl. Bir de sabah namazını kıl…” (İsra, 78)
Razi’nin Açıklaması: “Ayetin ‘Güneşin zevalinden gecenin karanlığına kadar’ (lidulûki’ş-şemsi ilâ gasaki’l-leyl) kısmı; öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazlarını içine alır. ‘Sabah namazı’ (kur’âne’l-fecr) ifadesi de beşinci vakti belirler. Böylece bu ayet, beş vakit namazın farziyetine ve zamanlarına delalet eder.” (1)
2-) İmam Kurtubî ve “el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’an”
Kurtubî, özellikle Rum Suresi’ndeki ayetlerin beş vakti açıkça tasnif ettiğini açıklar.
Ayet: “Haydi siz, akşama ulaştığınızda (akşam ve yatsı), sabaha kavuştuğunuzda (sabah), gündüzün sonunda (ikindi) ve öğle vaktine eriştiğinizde Allah’ı tesbih edin (namaz kılın).” (Rum, 30/17-18)
Kurtubi’nin Açıklaması: “İbn Abbas ve birçok müfessir demiştir ki: ‘Bu ayet-i kerime beş vakit namazı bir araya getirmiştir.’ Ayetteki ‘tushibûn’ sabahı, ‘tumşûn’ akşam ve yatsıyı, ‘aşiyyen’ ikindiyi, ‘tuzhirûn’ ise öğleyi ifade eder.” (2)
3. İmam Taberî ve “Câmiu’l-Beyân”
Tefsir otoritelerinin öncülerinden kabul edilen Taberî, Hud Suresi’ndeki ayetin beş vakti nasıl kapsadığını nakleder.
Ayet: “Gündüzün iki tarafında ve gecenin gündüze yakın saatlerinde namaz kıl…” (Hud, 114)
Taberi’nin Açıklaması: “Gündüzün iki tarafı (tarafeyi’n-nehâr); sabah ve öğle/ikindi namazlarıdır. Gecenin yakın saatleri (zülefen mine’l-leyl) ise akşam ve yatsı namazlarını kapsar. Bu, Allah’ın müminlere farz kıldığı beş vaktin Kur’an’daki beyanıdır.” (3)
Kaynaklar
1) Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb, İsra Suresi 78. ayet tefsiri.
2) Kurtubî, el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’an, ilgili ayetlerin tefsiri.
3) Taberî, Câmiu’l-Beyân fî Te’vîli’l-Kur’ân, Hud Suresi 114. ayet tefsiri.
