İncil; Ester Kitabı’nda anlatıldığı şekliyle Haman, Agaglı Hammedatha’nın oğluydu . Haman, Kral Ahaşveroş’un (Xerxes 1) baş veziri olarak atandıktan sonra , kralın tüm hizmetkarlarının Haman’a boyun eğmesi gerekiyordu, ancak Mordekay bunu reddetti. Buna öfkelenen ve Mordekay’ın Yahudi milliyetini bilen Haman, Ahaşveroş’u Pers İmparatorluğu’ndaki tüm Yahudilerin öldürülmesine izin vermeye ikna etti.
Görüldüğü üzere Ester Kitabı’nda Haman, açık bir şekilde Pers sarayında görev yapan bir vezir olarak tasvir edilir. Yaşadığı coğrafya Pers topraklarıdır; görevi ise siyasi bir makamdır.
Kur’an’da Hâmân’ın Konumu
Buna karşılık Kur’an’da Hâmân tamamen farklı bir bağlamda zikredilir. Kur’an’da Hâmân, Firavun’un yanında bulunan ve inşaat faaliyetleriyle ilişkilendirilen bir görevli olarak karşımıza çıkar. Nitekim ayette şöyle buyrulur: “Ey Hâmân! Benim için çamur üzerine bir ateş yak, tuğla yap ve bana yüksek bir kule inşa et…” (Kasas 38)
Bu ifade, Hâmân’ın özellikle yapı ve inşaat işleriyle bağlantılı bir görevde bulunduğunu açıkça göstermektedir. Kur’an, onu siyasi bir vezirden ziyade teknik bir işten yani taş ustası olduğundan bahsetmektedir.
Mısır Yazıtlarında Dikkat Çekici Bir İsim
Kunsthistorisches Museum, Kişi: Hemen-hetep (hmn-h), Görevi: Taş ustaları / taş ocağı işçilerinin başı
Tarihî belgeler incelendiğinde, Eski Mısır yazıtlarında hmn-h şeklinde okunan bir isimle karşılaşılır. Bu isim, akademik transliterasyonda genellikle Hemen-hetep şeklinde ifade edilir. Yazıtta geçen kişinin görevi ise taş ustaları veya taş ocağı işçilerinin başı olarak tanımlanmaktadır.
Uluslararası müze kayıtlarında bu yazıtın anlamı şu şekilde verilmektedir: “Kralın Osiris’e sunduğu adak… Amun’un taş ustalarının başı Hemen-hetep için iyi bir cenaze ve rızık verilmesi…”
Bu ifade, söz konusu kişinin doğrudan inşaat ve taş işçiligiyle ilgili bir görevde bulunduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Nitekim Fransız cerrah ve araştırmacı Maurice Bucaille da bu konuda şu tespiti yapmıştır: “Haman ismi, taş ocağı işçilerinin başı olarak tanımlanır.” (The Bible, the Qur’an and Science, s. 194)
Burada dikkat çekici bir tablo ortaya çıkmaktadır. Bir tarafta Ester Kitabı’nda Haman, Pers sarayında siyasi bir vezir olarak gösterilir. Diğer tarafta Kur’an’da Hâmân, Firavun döneminde inşaat faaliyetleriyle ilişkili bir görevli olarak zikredilir. Eski Mısır yazıtlarında ise aynı ismi taşıyan bir kişinin taş ustalarının başı olduğu kaydedilmektedir.
Bu durum, Kur’an’daki anlatımın tarihî bağlamla dikkat çekici bir uyum gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle inşaatla ilgili bir görevli olarak tasvir edilmesi, Mısır yazıtlarında geçen bilgilerle anlamlı bir paralellik arz etmektedir.
Özetle:
— İncil’de Haman, Pers kralının veziri olarak anlatılır.
— Kur’an’da Hâmân, Firavun döneminde inşaat ve kule işleriyle ilgili bir görevli olarak zikredilir.
— Eski Mısır yazıtlarında ise aynı ismi taşıyan bir kişinin taş ustalarının başı olduğu kaydedilmektedir.
Bu da göstermektedir ki Kuran’ı Kerim Allah’ın Kelamıdır ve kendini her asırda her zamanda belagatiyle, mucizeleriyle, geçmişten ve gelecekten verdiği haberlerle ispatlamıştır ve ispatlamaya devam etmektedir. Bununla beraber İncil’de zaman içinde muharref edilmiş ve aslından uzaklaşmıştır. Günümüzde bulunan tabletler, yazıtlar, mezar kazıtları bu iddiayı teyit etmektedir.
