Yusuf Suresi 105. ayet şöyledir: “Göklerde ve yerde nice ayetler (deliller) vardır ki, insanlar onların yanından yüz çevirerek geçerler.”
Yusuf 105. ayet, insanın asıl probleminin delil eksikliği değil, delile karşı ilgisizlik olduğunu vurgular. Gerçekten de evrende atomdan galaksilere, bitkilerden hayvanlara kadar uzanan muazzam bir düzen, hassas ölçüler ve matematiksel uyum vardır. Fizik yasaları, DNA’daki bilgi düzeni ve doğadaki sistemlerin uyumu, rastgeleliğin ötesinde bir plan ve hikmete işaret eder. Ayet, bu işaretlerin var olduğunu fakat insanın çoğu zaman onları görmezden geldiğini ifade eder.
Bilimsel keşifler ilerledikçe evrenin ne kadar hassas dengeler üzerine kurulu olduğu daha net anlaşılmaktadır. Örneğin yerçekimi sabiti biraz farklı olsaydı yıldızlar oluşamaz, kimyasal bağlar kurulamaz ve hayat ortaya çıkamazdı. Bu kadar hassas ayarların tamamen tesadüf sonucu oluştuğunu iddia etmek, aklen imkansızdır. Yusuf 105. ayeti bu noktada inkâr edenlere şu soruyu yöneltir: Eğer evren bu kadar düzenli ve anlamlı işaretlerle doluysa, neden bu işaretler bilinçli bir şekilde yorumlanmıyor? Sorun delillerin yokluğu değil, delilleri değerlendirme yaklaşımıdır zira delil isteyene yaprakdan galaksilere kadar sayısız delil mevcuttur.
Ayrıca ayet, insan psikolojisine dair önemli bir gerçeği de ortaya koyar: İnsan bazen ideolojik ön kabuller nedeniyle açık gerçekleri görmezden gelebilir. Tarihte birçok bilim insanı başlangıçta yeni keşifleri reddetmiş, sonra deliller karşısında fikir değiştirmiştir. Aynı şekilde, Allah’ın varlığına işaret eden kozmik ve biyolojik deliller de çoğu zaman felsefi bir ön yargı nedeniyle dikkate alınmaz. Kur’an bu durumu asırlar önce bildirerek, insanların delillerin yanından geçip gittiklerini bildirmiştir.
Sonuç olarak Yusuf 105. ayet, tefekkür çerçevesinde güçlü bir düşünsel perspektif sunar: Evren delilsiz değildir; aksine sınırsız delillerle doludur. Asıl mesele, bu delilleri görme ve yorumlama iradesidir. Bu ayet, insanı evrene dikkatle bakmaya, anlamaya ve gördüğü düzenin arkasındaki hikmeti sorgulamaya davet eder.
